Trên đây là trích dẫn lời của Hiroshi Sugimoto, một trong những nhiếp ảnh gia và nghệ sĩ đương đại có tầm ảnh hưởng nhất thế giới. Trong hơn bốn thập niên thực hành, ông sử dụng nhiếp ảnh để suy tưởng về thời gian, ký ức, lịch sử và cách con người nhận biết thế giới. Ở Sugimoto, máy ảnh không chỉ là công cụ ghi lại những gì đã có, mà trở thành cách đặt câu hỏi về những gì ta tưởng mình đang nhìn thấy.
Góc nhìn từ series "Dioramas"
Dioramas là một trong những series nổi tiếng nhất của ông, hiện được giới thiệu trong triển lãm Hiroshi Sugimoto: EXTINCTION tại The National Museum of Modern Art, Tokyo (MOMAT).
Bắt đầu từ năm 1976, Sugimoto chụp những mô hình động vật và cảnh quan được dựng trong các bảo tàng lịch sử tự nhiên tại New York. Qua ống kính của ông, những thế giới được dựng lại ấy hiện ra như một thực tại có thật.
Bằng góc máy, ánh sáng, khoảng cách và độ nét, ông khiến người xem tạm quên mình đang nhìn một mô hình trong bảo tàng, để thế giới nhân tạo trở thành một thế giới khác, một “thực tại của riêng tôi” (my reality). Vì vậy, Dioramas không chỉ đặt câu hỏi về cái thật và cái giả, mà còn về cách mỗi người nhìn một thứ theo cách của riêng mình.
“I imagine my vision then try to make it happen, just like painting… The reality is there, but how to make it like my reality.”
- Tôi hình dung về về cái nhìn trong mình, rồi tìm cách hiện thực hoá nó, tựa như vẽ một bức tranh…thực tại vẫn nằm ở, nhưng làm sao để biến nó thành cái của riêng tôi”
Nhìn lại thực hành nhiếp ảnh của chính bạn?
Nhìn từ tư duy của Sugimoto, phải chăng chúng ta cũng nên nhìn lại cách thực hành nhiếp ảnh của chính mình? Có lẽ câu hỏi không còn là:
“Cách kể chuyện bằng hình ảnh của tôi liệu có đủ cho câu hỏi 5W1H chưa? Ai, Cái gì, Ở đâu, Khi nào…”
Mà cần phát triển thành:
✨ “Tôi muốn biến điều đang có trước mắt thành thực tại của riêng mình bằng cách nào?”
✨ “Làm sao có thể biến ý tưởng thành concept (ý niệm) khác biệt?”
✨ “Làm gì với không gian trưng bày được cung cấp để thể hiện được ý đồ của mình?”